Apartman Toplantısı Kavgası: Aidat, Kurallar ve Ortak Alan Gerginliği

Apartman toplantısı kavgaya döndüğünde aidat ve tadilat konuşulurken eski kırgınlıklar da masaya gelir. Sakin kalmanın ve yükü taşımanın yollarını okuyun.

Toplantı akşam sekizde, bodrum kattaki sığınakta ya da giriş katındaki bir dairenin salonunda başlar. Gündemde üç madde vardır: aidat artışı, çatının onarımı ve bahçede top oynayan çocuklar. Yirmi dakika sonra konu aidattan çıkıp "Siz zaten hiçbir zaman ödemediniz"e, oradan da "Bu apartmanda kimse kimseyi saymıyor"a gelmiştir. Sesler yükselir, biri kapıyı çarpıp çıkar, geriye kalanlar ne karar aldıklarını tam bilemeden dağılır. Apartman toplantısı kavga ile bittiğinde yorgunluk o akşamla sınırlı kalmaz; ertesi sabah asansörde karşılaşılan her yüz, toplantının devamı gibi gelir. Bu yazıda bu toplantıların neden bu kadar kolay gerildiğini, tartışmanın altındaki duyguları ve kendinizi yıpratmadan katılmanın yollarını ele alacağız.

Apartman Toplantısı Kavgaya Neden Bu Kadar Kolay Dönüşür?

Bir apartman toplantısı, birbirini seçmemiş insanların ortak para ve ortak alan hakkında karar vermeye çalıştığı bir masadır. Bu yapı, gerginliğe zaten yatkındır.

Herkes aynı anda hem ev sahibi hem misafir

İnsan kendi dairesinde söz sahibidir, ama merdiven, çatı, bahçe ve kazan dairesi söz konusu olduğunda kararı başkalarıyla paylaşmak zorundadır. "Benim evim" duygusu ile "ortak alan" gerçeği arasındaki çelişki, kişinin kontrol ihtiyacını tetikler. Kendi yaşam alanını ilgilendiren bir konuda başkalarının söz hakkı olması, birçok kişiye sınırlarının ihlal edildiği hissini verir.

Para, en hassas konudur

Hayat pahalılığının bu kadar hissedildiği dönemlerde aidata eklenecek birkaç yüz lira, bazı haneler için ay sonu hesabını alt üst eder. Mantolama ya da asansör yenileme gibi büyük harcamalar konuşulduğunda masadakilerin ekonomik gücü birbirinden çok farklıdır, ama kimse bunu açıkça söylemek istemez. Karşı çıkan kişi aslında "Bunu ödeyemem" demektedir; ama utandığı için itirazını "Gereksiz bir harcama" diye dile getirir.

Eski kırgınlıklar masaya gelir

Apartman toplantıları nadiren sıfırdan başlar. Yıllar önce ödenmemiş bir pay, bir türlü kapatılmayan sızıntı, çocukların gürültüsü yüzünden yaşanmış bir tartışma... Gündemde başka bir madde olsa bile bu birikmiş hesaplar söze karışır. Böylece çatı onarımı konuşulurken aslında on yıllık bir ilişki tartışılır.

Grup içinde insan farklı davranır

Bire bir konuşmada sakin kalan biri, kalabalığın içinde daha sert olabilir. İzleyici varken geri adım atmak "yenilmek" gibi hissettirir; birinin sesini yükseltmesi diğerlerini de tetikler. Toplantıya katılanların bir kısmının sessiz kalması ise konuşanların sesini daha da büyütür.

Aidat, Tadilat, Kurallar: Tartışmanın Arkasındaki Gerçek Duygular

Toplantıda konuşulan konular somuttur, ama sesleri yükselten çoğu zaman konunun altındaki duygudur. Bu duyguları tanımak, hem sizin hem de karşınızdakinin tepkisini anlamayı kolaylaştırır.

• Adaletsizlik duygusu: "Ben her ay düzenli ödüyorum, o hiç ödemiyor ama aynı merdivenden çıkıyoruz." Emeğin ya da paranın karşılığını göremediğini düşünmek güçlü bir öfke kaynağıdır.
• Görülmeme: Yıllardır aynı binada oturan birinin, yeni taşınanların önerilerini dinlerken kenara itildiğini hissetmesi ya da kiracıların "Siz zaten geçicisiniz" tavrıyla karşılaşması.
• Kaygı: Özellikle deprem sonrasında binanın güçlendirilmesi ya da kentsel dönüşüm konuşulduğunda, aslında masada güvenlik ve gelecek kaygısı vardır. Kaygılı insan daha çabuk sinirlenir.
• Utanç: Ödeme yapamayacağını bilen kişi, bunu saklamak için ya tamamen susar ya da en yüksek sesle itiraz eden olur.
• Yorgunluk: Bütün gün çalışıp akşam toplantıya gelen insanların sabrı zaten azalmıştır. Saat ilerledikçe tahammül de azalır.

Diyelim ki emekli bir komşunuz, asansör yenilemesine şiddetle karşı çıkıyor ve sizi "savurganlıkla" suçluyor. İlk anda tepkiniz savunmaya geçmek olabilir. Oysa bu itirazın arkasında, sabit gelirle yaşayan birinin yeni bir masraf karşısındaki çaresizliği olabilir. Bunu bilmek ona hak vermenizi gerektirmez, ama yanıtınızın tonunu değiştirebilir.

Apartman toplantısında aidat konuşulurken çoğu zaman masada başka bir soru vardır: "Burada benim sözüm de geçiyor mu?"

Toplantıda Kimler Neyi Temsil Ediyor?

Apartman, küçük bir toplum gibidir ve toplantı masasında farklı ihtiyaçlar karşı karşıya gelir. Bu farklılıkları "iyiler ve kötüler" olarak değil, farklı yaşam koşulları olarak görmek gerilimi azaltır.

Ev sahipleri ve kiracılar

Ev sahipleri binanın uzun vadeli değerini düşünür; kiracılar ise kendi ödedikleri aidatın yalnızca kısa bir dönemin faydasına dönüşüp dönüşmeyeceğini sorgular. Kiracıların toplantıya çağrılmaması ya da çağrılsa da söz hakkı tanınmaması, aidiyet duygusunu zedeler.

Çocuklu aileler ve yaşlı sakinler

Bahçede top oynayan çocuklar, bir aile için sağlıklı bir çocukluğun parçasıdır; öğleden sonra dinlenmek isteyen yaşlı bir sakin içinse rahatsızlık kaynağıdır. İki ihtiyaç da meşrudur. Sorun, birinin diğerini tamamen yok sayan kurallar dayatmaya çalışmasıyla başlar.

Eski ve yeni sakinler

Binada yirmi yıldır oturanlar "Burada işler hep böyle yürüdü" derken, yeni gelenler daha düzenli bir yönetim, şeffaf hesaplar ya da değişiklik ister. Bir taraf geleneği korumaya, diğeri sistemi değiştirmeye çalışır. Bu çekişme çoğu zaman kişiselleşir.

Büyük Sitelerde Apartman Toplantısı Kavgası: Genel Kurul ve Mesaj Grupları

Yüzlerce dairenin bulunduğu sitelerde tablo biraz farklıdır. Yılda bir yapılan genel kurul, çoğu zaman bir spor salonunda ya da sitenin sosyal tesisinde, mikrofonla ve uzun bir gündemle toplanır. Katılımcıların çoğu birbirini tanımaz; bu tanışıklık eksikliği, insanların birbirine karşı daha az özenli konuşmasını kolaylaştırır. Yönetim kurulu ya da profesyonel yönetim firması, sakinlerin gözünde kolayca "onlar" hâline gelir ve her aksaklık için suçlanacak bir hedefe dönüşür.

Büyük sitelerde kavganın asıl sahnesi ise çoğu zaman toplantı salonu değil, yüzlerce kişinin bulunduğu mesajlaşma gruplarıdır. Yazılı iletişimde ses tonu ve yüz ifadesi kaybolur; kısa bir "Tabii, siz bilirsiniz" cümlesi alay gibi okunabilir. Gece yarısı yazılan bir şikâyet mesajının altına dakikalar içinde onlarca yanıt gelir ve konu, kimsenin tam olarak takip edemediği bir tartışmaya dönüşür. Bu gruplarda sessiz kalan çoğunluk, birkaç sesli kişinin görüşünü herkesin görüşü sanabilir.

Böyle bir ortamda kendinizi korumak için önemli bir konuyu yazmadan önce mesajınızı bir süre bekletmek, imalı ifadelerden kaçınmak ve tartışmayı mümkünse yüz yüze ya da yönetimle doğrudan iletişime taşımak işe yarar. Herkesin her mesaja yanıt vermek zorunda olmadığını hatırlamak da öyle.

Apartman Toplantısı Kavgasından Sonra Yaşanan Duygusal Yorgunluk

Toplantı bittiğinde kişi evine döner ama zihni hâlâ salondadır. Sık görülen tepkiler şunlardır:

• Söylenenleri ve söyleyemediklerinizi gece boyunca tekrar tekrar düşünmek
• Belirli komşulara karşı küskünlük, selam vermemek ya da göz teması kurmaktan kaçınmak
• Apartmanın mesajlaşma grubunu açmaya çekinmek, bildirim sesinde gerilmek
• "Bir daha toplantıya gitmeyeceğim" kararı ve ardından gelen suçluluk ya da dışlanmışlık hissi
• Eşinizle ya da ev arkadaşınızla toplantıda kimin ne demesi gerektiği konusunda tartışmak

Bu yorgunluk, kısa süreli olduğunda doğaldır. Ancak toplantıdan haftalar sonra bile eve girerken gerginlik hissediyorsanız, mesele ortak yaşam alanının size güvensiz gelmeye başlamasıdır. Tek bir komşuyla yaşanan sürtüşmeler için komşuyla kavga yazımız daha ayrıntılı öneriler sunuyor.

Toplantıya Katılırken Sakin Kalmanın Yolları

Toplantının nasıl geçeceğini tek başınıza belirleyemezsiniz; ama kendi katılımınızın nasıl olacağını büyük ölçüde etkileyebilirsiniz.

Toplantıdan önce

• Gündemi önceden öğrenin. Hangi konuların konuşulacağını bilmek, sürprizlerin yarattığı ani öfkeyi azaltır.
• Önceliğinizi belirleyin. Her maddede söz almak zorunda değilsiniz. Sizin için en önemli bir ya da iki konuyu seçin.
• Önerinizi yazılı hazırlayın. Örneğin çatı onarımı için iki farklı ustanın teklifini ya da aidat artışının taksitlendirilmesi gibi somut bir öneriyi kâğıda dökmek, tartışmayı duygudan veriye taşır.

Toplantı sırasında

• Söz sırasını isteyin ve tanıyın. Birinin sözünü kesmek, haklı bir itirazı bile saldırıya dönüştürür.
• Kişiye değil konuya konuşun. "Siz hep böylesiniz" yerine "Bu maddede şöyle bir sorun görüyorum" demek, karşı tarafın savunmaya geçmesini azaltır.
• Bedeninizi izleyin. Yüzünüzün ısındığını, sesinizin yükseldiğini fark ettiğinizde bir yudum su için, ayaklarınızın yere bastığını hissedin ve birkaç nefes boyunca konuşmayın.
• Mola önerin. Gerginlik tırmandığında "Beş dakika ara verelim" demek, herkesin yüzünü kurtarmasına imkân verir.
• Kararı ertelemeyi göze alın. Her konu o akşam çözülmek zorunda değildir. "Bu maddeyi bir sonraki toplantıda, teklifler geldikten sonra konuşalım" demek bir yenilgi değil, akılcı bir adımdır.

Toplantıdan sonra

Eve döndüğünüzde olayı hemen yeniden yaşamak yerine kısa bir yürüyüş yapın ya da kendinizi meşgul edecek sakin bir uğraş bulun. Kararları ve kimin ne dediğini birkaç cümleyle not almak, zihnin olayı durmadan tekrar etme ihtiyacını azaltır. Toplantıda sert konuştuğunuz biri varsa, ertesi gün kısa bir "Dün biraz gergindim" cümlesi ilişkiyi onarmak için yeterli olabilir. Söylemek istediklerinizi sakin ve açık biçimde ifade etmeyi sağlıklı iletişim yazımızda da ele aldık.

Yöneticiyseniz: Gönülsüz Liderliğin Yükü

Pek çok apartmanda yöneticilik, kimsenin istemediği ve "Sıra sende" diye birine kalan bir görevdir. Yönetici; arızaları takip eden, ödeme yapmayanlara hatırlatan, ustalarla pazarlık eden ve sonunda herkesin şikâyetini dinleyen kişi olur. Bu görev çoğu zaman karşılıksızdır ve teşekkürden çok eleştiri getirir.

Yöneticiyseniz şunlar yükünüzü hafifletebilir:

• Şeffaflık: Gelir ve giderleri düzenli olarak yazılı paylaşmak, "Paralar nereye gidiyor?" şüphesini baştan azaltır.
• Kararı paylaşmak: Büyük harcamaları tek başınıza değil, toplantı kararıyla ve mümkünse birkaç gönüllüyle birlikte yürütmek, sorumluluğun yalnızca sizin omzunuzda kalmasını önler.
• Ulaşılabilirlik sınırı: Gece yarısı gelen mesajlara anında dönmek zorunda değilsiniz. Acil durumlar dışında hangi saatlerde ilgileneceğinizi baştan söylemek tükenmeyi önler.
• Eleştiriyi kişisel almamak: Toplantıda size yönelen öfkenin bir kısmı, aslında para kaygısının ya da başka kırgınlıkların yansımasıdır. Bunu bilmek, her eleştiriyi kendi değerinizle ilgili bir yargı gibi algılamamanıza yardımcı olur.

Görev süreniz bittiğinde devretmekte zorlanıyorsanız ya da "Ben bırakırsam her şey dağılır" düşüncesi sizi yoruyorsa, bu kendi sınırlarınızı yeniden düşünmeniz için bir işaret olabilir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?

Apartman gerginlikleri çoğu zaman zamanla yatışır. Ancak şu durumlarda bir uzmanla görüşmeyi düşünebilirsiniz:

• Toplantılardan günler, hatta haftalar sonra bile öfkeniz ya da kaygınız geçmiyorsa
• Eve girerken, asansöre binerken ya da ortak alanları kullanırken sürekli gerginlik hissediyorsanız
• Kalabalık içinde söz almak size yoğun kaygı veriyor, sonra da kendinizi suçluyorsanız
• Benzer çatışmaları iş yerinde ve ailede de sık yaşıyor, kendinizi hep tartışmanın ortasında buluyorsanız

Terapide, bilişsel davranışçı terapi (BDT) yaklaşımıyla gerginliği artıran düşünceler fark edilir ve gözden geçirilir. "Herkes bana karşı", "Söz almazsam ezilirim" gibi düşüncelerin yerine daha dengeli bakış açıları geliştirilir. Kalabalık önünde konuşma kaygısı, öfke anında kendini düzenleme ve sınır koyma becerileri üzerinde çalışılır; zor bir toplantı öncesinde neler söylenebileceği seans içinde prova edilebilir. Bu süreç için bireysel terapi uygun bir başlangıç olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Apartman toplantısına hiç katılmamak çözüm mü?

Kısa vadede rahatlatıcı görünebilir, ama kararların sizin görüşünüz alınmadan verilmesi zamanla daha fazla kırgınlık yaratabilir. Her toplantıya katılmak yerine sizin için önemli konuların olduğu toplantılara katılmayı ya da görüşünüzü yazılı iletmeyi seçebilirsiniz.

Aidatı ödeyemediğimi söylemekten utanıyorum, ne yapabilirim?

Bu duygu çok yaygındır ve sizi zor durumdaki pek çok komşudan ayırmaz. Toplantıda herkesin önünde değil, yöneticiyle bire bir konuşarak taksitlendirme gibi bir çözüm istemek daha kolay olabilir. Durumu açıkça söylemek, sessiz kalıp borcun büyümesinden çoğu zaman daha az yıpratıcıdır.

Toplantıda biri bana hakaret ederse nasıl tepki vermeliyim?

Aynı dille karşılık vermek kavgayı büyütür. Sakin bir sesle "Bu şekilde konuşmaya devam edemem" diyerek sınırınızı belirtmek ve gerekirse toplantıdan ayrılmak, kendinizi korumanın yoludur. Tehdit ya da fiziksel saldırı varsa yardım istemekten çekinmeyin; acil bir tehlike karşısında 112'yi arayın.

Apartman mesajlaşma grubundan çıkmak kabalık olur mu?

Grubun bildirimlerini sessize almak ya da yalnızca belli saatlerde bakmak, çoğu zaman gruptan tamamen çıkmaktan daha dengeli bir seçenektir. Böylece önemli duyurulardan haberdar kalırken sürekli gerginliğe maruz kalmazsınız.

• #apartman toplantısı kavga
• #aidat tartışması
• #site yönetimi
• #grup çatışması
• #iletişim

Yazar

Eda Erkan Alapala

Klinik Psikolog. İstanbul Kent Üniversitesi Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans mezunu; bilişsel davranışçı terapi, çocuk merkezli oyun terapisi ve çocuk-ergen psikoterapisi alanlarında eğitimlerini tamamlamıştır.

Eğitimler