Hitit Üniversitesi Çorum'a neler katıyor? Öğrenci sayılarını, uluslararası öğrencileri ve kentle öğrenci arasındaki karşılıklı uyumun psikolojisini inceliyoruz.
Eylül ayının son haftalarında Çorum'un bazı sokakları birden değişir. Ellerinde valizlerle otogardan çıkan gençler, yurt önünde vedalaşan aileler, kiralık ev ilanlarının önünde duranlar, akşamları kafelerde yükselen farklı şiveler ve diller... Bir üniversite, bulunduğu kente yalnızca bir kampüs değil, yeni bir nüfus, yeni bir ritim ve yeni karşılaşmalar getirir. Hitit Üniversitesi Çorum için bu açıdan önemli bir dönüşüm kaynağı. Üniversitenin sürdürülebilirlik sayfasına göre 2024/'25 öğretim yılında 19.814 öğrencisi var. Bu öğrencilerin önemli bir kısmı başka şehirlerden, bir kısmı da başka ülkelerden geliyor. Bu yazıda üniversitenin kente etkisini rakamlarla, sonra da öğrenciler ve kentte yaşayanlar açısından psikolojik bir bakışla ele alıyoruz.
Hitit Üniversitesi Çorum İçin Ne İfade Ediyor? Rakamlar Ne Söylüyor?
Üniversiteye ilişkin başlıca göstergeler şöyle:
- Öğrenci sayısı: Üniversitenin kendi sayfasına göre 2024/'25'te 19.814 öğrenci. Resmî tanıtım portalı Study in Türkiye'deki dağılıma göre bir önceki akademik yılda 7.652 önlisans, 9.334 lisans, 1.623 yüksek lisans ve 220 doktora öğrencisi vardı.
- Öğrencilerin nereden geldiği: Yerel basında üniversite istatistiklerine atfen yer alan habere göre Ekim 2026'da il bilgisi verilen 11.270 öğrencinin 4.286'sı Çorumlu. Ardından Samsun (829), Ankara (561) ve Amasya (456) geliyor. Yani öğrencilerin büyük kısmı başka illerden geliyor.
- Barınma: Üniversitenin tanıtım sayfasına göre 6.092 kişilik 8 yurt.
- Burs: 2024/'25'te 784 öğrenci nakdî, yemek ya da yurt bursu aldı.
- Uluslararası öğrenciler: YÖK izleme raporlarına atfen 2018'de 172 olan uluslararası öğrenci sayısı, Özakyol ve arkadaşlarının (2025) aktardığı üniversite verisine göre 2024'te 1.294'e ulaştı. Study in Türkiye portalındaki uyruk tablosu 62 ülkeden öğrenci olduğunu gösteriyor. Azerbaycan açık ara ilk sırada, ardından Suriye, Somali, Irak ve Afganistan geliyor.
Üniversitenin kent ekonomisine etkisi de ölçülmüş. Koç'un (2019) Hitit Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencileri üzerine yaptığı çalışmada 2016–2017 döneminde öğrencilerin aylık ortalama 630 TL harcadığı, yalnızca bu fakültedeki öğrencilerin kente toplam harcamasının yaklaşık 18,9 milyon TL olduğu hesaplandı. Araştırmacı, tüm öğrencilere genellendiğinde bu tutarın yaklaşık 105 milyon TL'ye ulaşabileceğini tahmin ediyor.
Verinin Sınırları
Öğrenci sayıları kaynağa ve tarihe göre küçük farklılıklar gösteriyor. Öğrencilerin geldiği illere ilişkin dağılım yalnızca il bilgisi verilen öğrenciler için mevcut. Harcama çalışması ise 2016–2017 verisine dayanıyor ve bugünün fiyatlarıyla doğrudan karşılaştırılamaz. Mezun olan öğrencilerin Çorum'da kalıp kalmadığına dair düzenli bir veri de bulunmuyor. Akça'nın (2018) 402 öğrenciyle yaptığı anket gibi çalışmalar üniversitenin sosyo-kültürel katkısını incelese de bu katkıyı tek bir rakamla ifade etmek mümkün değil.
Hitit Üniversitesi Çorum Buluşması: Sosyolojik Bir Okuma
Bir üniversitenin kente etkisi, ekonomik harcamanın çok ötesine geçer. Birkaç boyut öne çıkıyor.
Yaşlanan bir kente genç nüfus. Çorum, Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı yüksek illerinden biri. Her yıl gelen binlerce genç, kentin yaş yapısını gündelik hayatta görünür biçimde değiştirir. Kafeler, kitapçılar, spor salonları ve kültürel etkinlikler bu yeni nüfusla birlikte canlanır.
Ekonomik hareketlilik. Kiralık evler, esnaf, ulaşım ve hizmet sektörü öğrencilerden doğrudan etkilenir. Öğrenci varlığı bazı mahallelerde yeni iş alanları açarken kira artışı gibi gerilimleri de beraberinde getirebilir.
Kültürel çeşitlilik. Birkaç yıl içinde yüzlerce uluslararası öğrencinin gelmesi, kentin daha önce alışık olmadığı bir çeşitlilikle karşılaşması anlamına geliyor. Farklı ülkelerden gelen gençler çarşıda, otobüste, camide, pazarda yerel halkla aynı alanları paylaşıyor.
Yerel gençler için seçenek. Çorumlu gençlerin bir kısmı üniversiteyi kendi kentlerinde okuma imkânı buluyor. Bu, aileden uzaklaşmadan yükseköğretime erişim anlamına gelir ve özellikle ekonomik açıdan önemli bir seçenektir.
Bu etkiler bir arada düşünüldüğünde üniversite, kent için hem bir fırsat hem de uyum gerektiren bir değişim kaynağıdır.
Öğrencinin Gözünden: Yeni Bir Şehirde Hayat Kurmak
Üniversite yılları, gelişim psikolojisinde "beliren yetişkinlik" olarak adlandırılan, kimliğin, bağımsızlığın ve ilişkilerin yeniden şekillendiği bir döneme denk gelir. Başka bir şehre okumaya gelmek bu dönemi daha da yoğun yaşatır.
Evden İlk Ayrılık
Diyelim ki Karadeniz'in küçük bir ilçesinden gelen on sekiz yaşında bir öğrenci, ilk kez annesinin yemeği olmadan, kendi çamaşırını yıkayarak, faturalarını düşünerek yaşamaya başlıyor. İlk haftalardaki heyecan, ekim sonunda yerini sıla özlemine bırakabilir. Uykusuzluk, iştahsızlık, sık sık eve telefon etme ya da hiç aramama, bu geçişin yaygın tepkileridir. Bu süreçte üniversiteye uyum zorlukları çoğu zaman geçicidir, ama yalnız yaşandığında ağırlaşabilir.
Kendi Kentinde Okuyan Öğrenci
Öğrencilerin bir kısmı ise Çorumlu. Kendi kentinde okumak ekonomik açıdan avantajlıdır ve aileye yakınlık güven verir. Ancak bu öğrencilerin deneyimi de kendi içinde zorluklar taşıyabilir. Arkadaşları büyükşehirlere giderken kentte kalan bir genç, "geride kaldım" duygusunu yaşayabilir. Aile evinde yaşamaya devam etmek, beliren yetişkinlik döneminin bağımsızlık ihtiyacıyla çatışabilir. Ev kuralları, saatler ve sorumluluklar konusunda aileyle yeniden bir denge kurmak gerekebilir. Hitit Üniversitesi Çorum'daki gençler için bu açıdan hem bir fırsat hem de kimliğini kendi kentinde yeniden tanımlama alanıdır.
Ekonomik Kaygı
Burs alan öğrenci sayısı, ihtiyaç duyan öğrencilerin hepsini kapsamayabilir. Kira, yurt ücreti ve gündelik masraflar, özellikle dar gelirli ailelerden gelen öğrenciler için sürekli bir kaygı kaynağıdır. Bu kaygı derslere odaklanmayı zorlaştırabilir ve "aileme yük oluyorum" suçluluğunu besleyebilir.
Uluslararası Öğrencilerin Deneyimi
Hitit Üniversitesi örnekleminde yapılan iki çalışma (Boduroğlu, 2025; Özakyol ve arkadaşları, 2025), uluslararası öğrencilerin uyumunu zorlaştıran etkenler olarak dil engelini, ekonomik zorluğu, bürokrasiyi, sosyal dışlanmayı ve ayrımcılık deneyimini öne çıkarıyor. Kentte İngilizce konuşan kişi ve iş olanaklarının azlığı da zorlukların arasında. Aynı çalışmalar aile, arkadaşlar ve üniversite destek birimlerinin koruyucu bir rol oynadığını da gösteriyor. Psikolojide bu süreç "kültür şoku" ve kültürleşme stresi olarak ele alınır.
Destek Arayışı
Üniversitenin 2024 Kurum İç Değerlendirme Raporu'na göre psikolojik destek, Bağımlılıkla Mücadele Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesindeki Sosyal Destek Birimi'nde, İl Sağlık Müdürlüğünce görevlendirilmiş bir psikologla haftada iki iş günü sunuluyor. Rapor, yeni kayıtlara yönelik oryantasyon programlarına İl Emniyet Müdürlüğü, Yeşilay Danışmanlık Merkezi ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nün katılımının öngörüldüğünü de belirtiyor. Öğrenciler için üniversite içindeki birimlerin yanı sıra kamu sağlık kuruluşları ve diğer destek kaynakları da birer seçenek.
Bir şehre okumaya gelmek, yalnızca bir okula değil, yeni bir hayata kayıt yaptırmaktır.
Kentin Gözünden: Yeni Komşular, Yeni Duygular
Üniversitenin etkisi yalnızca öğrenciler tarafından hissedilmez. Kentte yaşayanlar da bu değişimi kendi açılarından deneyimler.
Kimi esnaf için öğrenciler kentin canlılığı ve işin devamıdır. Kimi yaşlı sakinler için ise gece geç saatlere kadar süren hareketlilik ve değişen mahalle dokusu tedirgin edici olabilir. Psikolojide yeni ve tanıdık olmayana karşı duyulan ilk tedirginlik doğal kabul edilir. Gruplar arası temas üzerine yapılan çalışmalar, farklı grupların eşit koşullarda ve ortak amaçlar etrafında bir araya gelmesinin önyargıları azaltabildiğini göstermektedir.
Ev sahibi ile kiracı öğrenci, esnaf ile müşteri, cami cemaati ile yabancı öğrenci arasındaki gündelik karşılaşmalar, zamanla karşılıklı bir tanışıklığa dönüşebilir. Merak, misafirperverlik ve sabır, bu karşılaşmaların olumlu yönde ilerlemesini kolaylaştırır.
Mezuniyetten Sonra: Kalmak mı, Gitmek mi?
Üniversitenin kente uzun vadeli etkisi, mezunların ne kadarının Çorum'da kaldığına da bağlıdır. Bu konuda düzenli bir veri bulunmuyor. Özakyol ve arkadaşlarının (2025) uluslararası öğrencilerle yaptığı çalışmada sınırlı iş ve staj olanakları, çalışma izni ve dil engeli, mezuniyet sonrası planları zorlaştıran etkenler arasında yer alıyor. Türk öğrenciler için de benzer bir soru geçerli: Okuduğu kentte bir gelecek görmek, gencin o kente bağlılığını artırır. Görememek ise dört yılı "geçici bir durak" gibi yaşamasına yol açabilir. Bu geçicilik duygusu, kentle derin bağlar kurmayı da zorlaştırır.
Hitit Üniversitesi Çorum Deneyimini Güçlendirmek İçin Pratik Öneriler
Öğrenciler için:
- İlk haftalarda rutin kurun. Düzenli uyku, öğün ve ders saatleri, yeni ortamdaki belirsizliği azaltır.
- Bir topluluğa katılın. Öğrenci kulüpleri, spor takımları ya da gönüllülük çalışmaları yeni arkadaşlıkların en doğal yoludur.
- Kenti tanıyın. Hattuşa gibi tarihî alanları, çarşıyı ve yerel mutfağı keşfetmek, kente ait hissetmeyi kolaylaştırır.
- Ailenizle dengeli bir iletişim kurun. Her gün saatlerce telefonda olmak da hiç aramamak da uyumu zorlaştırabilir.
- Yardım istemekten çekinmeyin. Akademik danışmanınız, yurt yönetimi ya da üniversitenin destek birimleri ilk başvuru noktaları olabilir.
Aileler için:
- Özlemi normalleştirin. Çocuğunuzun ev özlemini "geri dön" çağrısıyla değil, dinleyerek karşılayın.
- Bağımsızlığa alan açın. Her kararı uzaktan yönetmeye çalışmak, gencin kendi ayakları üzerinde durmasını zorlaştırır.
Kentte yaşayanlar için:
- Merakla yaklaşın. Farklı ülkelerden ya da şehirlerden gelen öğrencilere nereden geldiklerini sormak, küçük bir sohbet başlatmak, yalnızlık duygusunu hafifletebilir.
- Önyargıyı fark edin. Bir öğrencinin davranışını tüm öğrencilere genellemek, hem öğrencileri hem de kent içindeki ilişkileri olumsuz etkiler.
Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?
Uyum döneminde zaman zaman zorlanmak doğaldır. Ancak öğrenciler için şu durumlarda bir uzmana başvurmak faydalı olabilir:
- Sıla özlemi ya da yalnızlık haftalar geçtikçe azalmıyor, artıyorsa
- Derslere gitmekte, odaklanmakta ve sınavlara hazırlanmakta belirgin güçlük yaşıyorsanız
- Uyku ve iştah düzeniniz belirgin biçimde bozulduysa
- Sürekli kaygı, panik ya da çaresizlik duyguları yaşıyorsanız
- Alkol ya da başka maddelerle baş etmeye çalıştığınızı fark ettiyseniz
- Yaşamın anlamsız olduğu ya da kendinize zarar verme düşünceleri aklınızdan geçiyorsa
Kendinize zarar verme düşünceleri ya da acil bir risk söz konusuysa vakit kaybetmeden 112'yi arayın. Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez, ancak desteğe ihtiyacınız olduğunu gösterebilir.
Terapide Üniversite Uyumu ve Kültürel Geçiş Nasıl Ele Alınır?
Üniversite öğrencileriyle yapılan çalışmalarda genellikle şu alanlar öne çıkar:
Geçiş sürecini anlamlandırmak. Evden ayrılmak bir kayıp ve bir kazanım aynı anda. Terapide bu iki yönün birlikte tanınması, öğrencinin duygularını daha iyi anlamasına yardım eder.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT). "Burada kimse beni sevmeyecek", "başaramazsam ailemi hayal kırıklığına uğratırım" gibi düşünceler ele alınır. Kaygıyla baş etme ve problem çözme becerileri geliştirilir.
Sosyal beceri ve aidiyet. Yeni arkadaşlıklar kurmak, sınır koymak ve yalnızlıkla baş etmek üzerine çalışılabilir.
Kültürel duyarlılık. Uluslararası öğrencilerle çalışırken kişinin kendi kültürel değerleri, dil deneyimi ve ayrımcılık yaşantıları dikkate alınır.
Çorum'da yüz yüze görüşmenin yanı sıra, ders programı yoğun olan ya da ailesinin bulunduğu şehre dönemlerde gidip gelen öğrenciler için online terapi de bir seçenek olabilir. Öğrencilerin uyum deneyimine daha yakından bakmak isterseniz Çorum'a okumaya gelen üniversite öğrencileri yazısını okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üniversite öğrencilerinde sıla özlemi ne kadar sürer?
Kişiden kişiye değişir. Pek çok öğrencide ilk dönemin sonunda belirgin bir azalma görülür. Özlemin aylar boyunca yoğunluğunu koruması ve günlük işleyişi etkilemesi durumunda destek almak faydalı olabilir.
Uluslararası öğrenciler Çorum'da neden zorlanabiliyor?
Araştırmalar dil engeli, ekonomik güçlükler, bürokratik işlemler ve sosyal dışlanma deneyimini öne çıkarıyor. Küçük bir kentte farklı bir dil ve kültürle karşılaşmak, büyükşehirlere göre daha görünür olmak anlamına da gelebilir. Arkadaş ve topluluk desteği bu zorlukları hafifletir.
Kentte yaşayan biri olarak öğrencilere nasıl destek olabilirim?
Küçük jestler büyük fark yaratabilir: yol göstermek, bir sohbet başlatmak, esnaf olarak sabırlı davranmak ya da ev sahibi olarak adil koşullar sunmak. Öğrencilerin kente ait hissetmesi hem onların iyi oluşuna hem de kentin gelişimine katkı sağlar.
Çocuğum kendi kentinde üniversite okuyor ama mutsuz, neden olabilir?
Kendi kentinde okumak dışarıdan kolay görünse de arkadaşlarından ayrılmak, aile evinde bağımsızlık alanının daralması ya da "geride kaldım" duygusu gençleri zorlayabilir. Gencin beklentilerini dinlemek ve ev içinde ona daha fazla özerklik tanımak yardımcı olabilir. Kampüs etkinliklerine katılması ve yeni arkadaşlıklar kurması için alan açmak da kente yeni bir gözle bakmasını kolaylaştırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Yaşadığınız güçlükler için bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir. Acil bir durumda lütfen 112'yi arayın.
Eda Erkan Alapala
Klinik Psikolog. İstanbul Kent Üniversitesi Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans mezunu; bilişsel davranışçı terapi, çocuk merkezli oyun terapisi ve çocuk-ergen psikoterapisi alanlarında eğitimlerini tamamlamıştır.
Eğitimler
