Asker Sevgilisi Olmak: Askerlik Döneminde İlişkiyi Ayakta Tutmak

Asker sevgilisi olmak özlem, kaygı ve belirsizlikle dolu bir dönemdir. Bu süreçte ilişkinizi ve kendinizi korumanın gerçekçi yollarını bu yazıda okuyun.

Uğurlama gecesinin davul sesi hâlâ kulaklarınızda. Otogarda son kez sarıldınız, otobüs köşeyi dönene kadar el salladınız ve sonra eve dönüp telefonunuzu elinizden bırakmadan bir aramanın gelmesini beklediniz. Asker sevgilisi olmak, Türkiye'de pek çok gencin ve nişanlının hayatında bir dönem yaşadığı, dışarıdan pek konuşulmayan ama içeriden oldukça yoğun bir deneyimdir. Telefonların sınırlı olduğu, haberlerin geç geldiği, birliğin yerinin bile belirsiz olabildiği aylar boyunca özlem, kaygı ve bekleyiş iç içe geçer. Bu yazıda askerlik döneminin çiftlerde yarattığı duygusal yükü, ilişkiyi ayakta tutmanın pratik yollarını ve bu süreçte kendi hayatınızı nasıl koruyabileceğinizi ele alıyoruz.

Asker Sevgilisi Olmak Neden Sıradan Bir Uzak Mesafe İlişkisi Değildir?

Pek çok çift farklı şehirlerde yaşamak zorunda kalır. Ancak askerlik dönemi, sıradan bir uzak mesafe ilişkisinden birkaç önemli noktada ayrılır.

İletişim sizin elinizde değildir. Normal bir uzak ilişkide ne zaman arayacağınıza birlikte karar verirsiniz. Askerlikte ise telefon saatleri, izinler, görev değişiklikleri sevgilinizin ve sizin kontrolünüz dışındadır. Günlerce haber alamamak olağandır.

Kaygı daha somuttur. Sevgilinizin hangi birliğe düşeceği, görev yerinin güvenli olup olmadığı, haberlerde duyduğunuz bir olayın onunla ilgili olup olmadığı gibi sorular, kaygının sıradan bir özlemden çok daha ağır hissedilmesine yol açar.

Süre belli ama hissedilen zaman uzundur. Teskere tarihi bellidir; ama özellikle ilk haftalarda o tarih ulaşılamayacak kadar uzakta görünür. Takvimden gün çizmek bazen rahatlatır, bazen de zamanın ne kadar yavaş geçtiğini hatırlatır.

Değişim iki taraflıdır. Asker olan kişi, alışık olmadığı bir düzende, yeni bir hiyerarşi ve rutin içinde yaşar. Siz ise onun yokluğunda hayatınızı sürdürür, belki yeni bir işe başlar, belki yeni arkadaşlar edinirsiniz. Aylar sonra karşılaştığınızda ikiniz de biraz değişmiş olursunuz.

Bu farklılıklar, yaşadığınız zorluğun abartılı olmadığını gösterir. Sıkça duyulan "Altı üstü birkaç ay" cümlesi, bu deneyimin içinden geçen kişinin duygularını küçümser.

Askerlik Döneminde Sık Yaşanan Duygular

Yemin töreni ve ilk izin heyecanı

Askerliğin ilk haftalarındaki yemin töreni ya da ilk izin, çoğu çift için uzun bir bekleyişin ilk durağıdır. Bu buluşmalara büyük anlamlar yüklemek doğaldır; ama kısa sürmeleri, kalabalık aile ortamında geçmeleri ya da beklenen sıcaklıkta yaşanmamaları hayal kırıklığı da yaratabilir. Bu anları kusursuz olması gereken sahneler değil, bekleyişin içinde nefes alınan molalar olarak görmek, ayrılık anını da daha katlanılır kılar.

Özlem ve boşluk

İlk haftalar genellikle en zor olanlardır. Birlikte gittiğiniz kafeler, alışkanlık hâline gelmiş akşam telefonları, hafta sonu planları birden ortadan kalkar. Gün içinde onunla paylaşmak istediğiniz bir şeyi anlatacak kimse olmaması, beklenmedik anlarda boğazınızın düğümlenmesine yol açabilir.

Kaygı ve felaket senaryoları

Haberlerde bir olay duyduğunuzda kalbinizin sıkışması, sevgilinizin telefonu birkaç gün açılmadığında en kötüsünü düşünmeniz çok anlaşılır tepkilerdir. Özellikle güvenlik riski taşıyan bölgelere giden askerlerin yakınlarında bu kaygı daha yoğun olabilir. Zihin, belirsizliği çoğu zaman en karanlık ihtimallerle doldurur.

Kıskançlık ve güvensizlik

Uzakta olmak, iki taraf için de güvensizliği besleyebilir. Asker olan kişi, sevgilisinin sosyal hayatından, yeni tanıştığı insanlardan rahatsız olabilir. Geride kalan kişi ise sevgilisinin izinlerde neden kendisini değil de ailesini önceliklendirdiğini sorgulayabilir. Telefon görüşmelerinin kısıtlı olması, küçük bir yanlış anlamayı günlerce çözülemeyen bir gerginliğe dönüştürebilir. Bu duyguların ilişkideki genel güvensizlik hissiyle bağlantısını merak ediyorsanız ilişki kaygısı yazımıza göz atabilirsiniz.

Suçluluk

Bazı kişiler, sevgilisi zor koşullarda yaşarken kendisinin eğlenmesini, arkadaşlarıyla dışarı çıkmasını, hatta gülmesini bile suçlulukla karşılar. "O orada nöbet tutarken ben burada keyif mi yapıyorum?" düşüncesi, kişinin kendi hayatını askıya almasına neden olabilir.

Çevreden gelen baskı

"Askerden dönünce ne olacak?", "Nişanı ne zaman yapacaksınız?", "Bu kadar beklemeye değer mi?" gibi sorular, özellikle aileden ve akrabalardan sıkça gelir. Kimi zaman da tersine, sevgilinin ailesi sizin bu süreçte nasıl davrandığınızı dikkatle izler. Bu bakışların ağırlığı, bekleyişi daha da yorucu hâle getirebilir.

Asker Sevgilisi Olmak: İletişimi Güçlü Tutmanın Yolları

Askerlik döneminde iletişim sınırlıdır; ama bu sınırlılık, iletişimin niteliğini artırmak için bir fırsata da dönüşebilir.

Kısa görüşmeleri değerli kılın

Telefon süresi kısa olduğunda, o birkaç dakikayı şikâyetlere, tartışmalara ya da günlük rutinin ayrıntılarına harcamak kolaydır. Önceden aklınızda iki üç şey belirlemek işe yarar: gün içinde sizi güldüren bir an, onun merak ettiği bir haber, ona söylemek istediğiniz bir teşekkür. Kısa görüşmelerde sıcaklık, uzunluktan daha önemlidir.

Mektubun gücünü hatırlayın

Pek çok birlikte mektup ve koli göndermek hâlâ mümkündür. Elle yazılmış bir mektup, asker olan kişi için çoğu zaman bir telefon görüşmesinden daha kalıcı bir destektir; tekrar tekrar okunabilir, zor gecelerde cebe konulabilir. Mektuplarda yalnızca özlemi değil, gündelik hayatın küçük ayrıntılarını da paylaşmak, onun hayatınızın bir parçası olarak kalmasına yardım eder.

Tartışmaları telefona sığdırmaya çalışmayın

Birkaç dakikalık bir görüşmede çıkan bir tartışma, çoğu zaman yarım kalır ve iki tarafı da günlerce huzursuz bırakır. Ciddi konuları izinlere ya da daha uzun konuşma imkânı olduğu anlara bırakmak, ilişkiyi gereksiz gerilimlerden korur. "Bu konuyu yüz yüze konuşmak istiyorum, şimdilik seni seviyorum ve buradayım" demek, sorunu yok saymak değil, ona uygun bir zaman tanımaktır.

Ortak bir ritüel oluşturun

Aynı saatte aynı şeyi yapmak, mesafeye rağmen bir bağ duygusu yaratır. Her akşam yatmadan önce aynı şarkıyı dinlemek, haftanın belirli bir gününde aynı diziyi izleyip bir sonraki telefonda konuşmak ya da ikinizin de aynı kitabı okuyup mektuplarda ondan söz etmek gibi küçük ritüeller, "Uzaktayız ama aynı hayatın içindeyiz" duygusunu besler. Bu ritüellerin gösterişli olması gerekmez; sürekliliği, büyüklüğünden daha önemlidir.

Beklentileri konuşun

Ne sıklıkla arayabileceği, izinlerde zamanını nasıl paylaştıracağı, sizin bu süreçte nelere ihtiyaç duyduğunuz gibi konuları askerlik başlamadan ya da ilk izinde açıkça konuşmak, sonradan doğabilecek kırgınlıkların önünü alır.

Askerlikte geçen günler ilişkinizden çalınmış zaman değildir; birbirinize uzaktan da güvenebildiğinizi öğrendiğiniz bir dönemdir.

Kendi Hayatınızı Askıya Almadan Beklemek

Asker sevgilisi olmak, çoğu zaman hayatı bir bekleme salonuna çevirmek gibi hissettirebilir. Oysa bu dönemi sağlıklı geçirmenin anahtarlarından biri, kendi hayatınızı sürdürebilmektir.

Rutininizi koruyun. Okul, iş, spor, arkadaşlarla buluşmalar... Bu rutinler, zamanın daha hızlı ve anlamlı geçmesini sağlar. Hayatınızı yalnızca telefonun çalacağı saatlerin etrafında kurmak, özlemi ve kaygıyı büyütür.

Kendinize küçük hedefler koyun. Askerlik süresince bitirmek istediğiniz bir kitap listesi, öğrenmeye başladığınız bir beceri, biriktirmek istediğiniz bir miktar para... Bu hedefler, bekleyişi pasif bir süreç olmaktan çıkarıp sizin için de bir gelişim dönemine dönüştürür.

Destek ağınızı canlı tutun. Benzer bir süreçten geçmiş arkadaşlar, sizi anlayan aile bireyleri ya da sevgilinizin ailesiyle kurduğunuz sıcak bir ilişki, bu dönemde önemli bir dayanak olabilir. Bazı kişiler, sevgilisinin annesiyle bu süreçte çok daha yakınlaştığını ve aynı kaygıyı paylaşmanın iki tarafa da iyi geldiğini anlatır.

Haberleri sınırlayın. Kaygınız yüksekse, gün boyu haber takip etmek ve sosyal medyada askerlikle ilgili her paylaşımı okumak, felaket senaryolarını besler. Günde bir ya da iki kez, güvenilir kaynaklardan kısa bir bilgi almak yeterlidir.

Eğlenmekten suçluluk duymayın. Sevgiliniz de sizin mutsuz olmanızı değil, güçlü kalmanızı ister. Arkadaşlarınızla geçirdiğiniz güzel bir akşam, ona olan bağlılığınızı azaltmaz.

Diyelim ki üniversitenin son yılındaki bir genç kadın, sevgilisi Hakkâri'de askerlik yaparken her akşam haberleri saatlerce izlemeye başlıyor. Uykuları bölünüyor, derslerine odaklanamıyor, finallere çalışamıyor. Bir arkadaşının önerisiyle haber izlemeyi akşam yemeğinden önceki on dakikayla sınırlıyor, telefonunu geceleri başka bir odada bırakıyor ve her pazar sevgilisine bir mektup yazmayı kendine bir alışkanlık hâline getiriyor. Kaygısı tamamen geçmiyor, ama artık hayatının merkezinde durmuyor.

Teskereden Sonra: Yeniden Bir Araya Gelmek

Pek çok çift, askerliğin bitişini bir son gibi hayal eder: Teskere gelecek ve her şey kaldığı yerden devam edecek. Oysa dönüş de kendine ait bir uyum süreci gerektirir.

Asker olan kişi, aylar süren yoğun bir düzenden sonra sivil hayata alışmakta zorlanabilir. Uyku düzeni, sabırsızlık, kalabalıklardan rahatsız olma ya da geleceğe dair kaygılar bir süre devam edebilir. Siz de onun yokluğunda kurduğunuz yeni rutinlerinizden, bağımsızlığınızdan bir kısmını bırakmak zorunda kalabilirsiniz.

Bu süreçte para da sık konuşulan bir başlıktır. Askerlik süresince gelir kesilmiş, iş ya da okul planları ertelenmiş olabilir. Dönüşte iş bulma telaşı, hayat pahalılığının yarattığı baskıyla birleştiğinde, çiftin birbirine ayıracağı zaman ve sabır azalabilir. Bu baskıyı ilişkinin bir sorunu olarak değil, birlikte yönetilecek bir dönem olarak görmek önemlidir.

Bu dönemde birbirinize zaman tanımak, ilk haftaları büyük kararlar ve beklentilerle doldurmamak önemlidir. "Askerden dönünce hemen nişan, hemen düğün" planları, iki tarafın da yeniden birbirini tanımaya ihtiyaç duyduğu bir döneme ek bir baskı getirebilir. Uzun süre farklı hayatlar yaşamış çiftlerin yeniden yakınlaşma sürecine dair uzak mesafe ilişkisi yazımızdaki öneriler bu dönem için de yol gösterici olabilir.

Görev sırasında zor bir olaya tanık olmuş ya da ağır bir deneyim yaşamış askerlerde, dönüşten sonra kâbuslar, ani irkilmeler, öfke patlamaları ya da içe kapanma görülebilir. Bu belirtiler haftalarca sürüyorsa, bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek hem onun hem de ilişkinizin iyiliği için önemlidir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?

• Kaygınız uyku, iştah ve gündelik işlerinizi belirgin biçimde etkiliyorsa,
• Çarpıntı, nefes darlığı, ani korku nöbetleri gibi yoğun bedensel belirtiler yaşıyorsanız,
• Haber alamadığınız her gün zihninizi tamamen felaket senaryoları kaplıyorsa,
• Kıskançlık ve güvensizlik, ilişkinizde sürekli çatışmalara yol açıyorsa,
• Askerlik dönüşünde sevgilinizde ya da sizde uzun süren değişimler fark ediyorsanız,
• Bekleyişin yükü altında umutsuzluk, değersizlik ya da yaşamaktan vazgeçme düşünceleri oluşuyorsa. Böyle bir durumda yalnız kalmayın; acil durumlarda 112'yi arayın.

Terapide Askerlik Dönemi Kaygısı Nasıl Ele Alınır?

Askerlik döneminde yaşanan yoğun kaygı, kaygı ve panik alanındaki çalışmalarda kullanılan yöntemlerle ele alınabilir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) çerçevesinde, "Telefon açılmadıysa başına bir şey gelmiştir" ya da "Uzakta olduğu için beni unutacak" gibi otomatik düşünceler incelenir. Bu düşüncelerin olasılığı gerçekçi bir biçimde değerlendirilir, alternatif açıklamalar birlikte üretilir.

Belirsizliğe tahammül, bu süreçte üzerinde çalışılan temel konulardan biridir. Kişi, her şeyi bilmeden de günlük hayatını sürdürebileceğini deneyimledikçe kaygının gücü azalır. Haber takibi, sürekli telefonu kontrol etme gibi kısa vadede rahatlatan ama uzun vadede kaygıyı besleyen davranışlar fark edilir ve daha işlevsel alışkanlıklarla değiştirilir.

Bazı kişilerde ayrılık kaygısı, askerlikten çok daha önceye, çocukluktaki kayıp ya da terk edilme deneyimlerine dayanır. Bu durumda şema terapi bakış açısıyla "terk edilme" ya da "güvensizlik" şemaları ele alınabilir. Askerlik dönüşünde ilişkide uyum sorunları yaşayan çiftler için ise birlikte yapılacak görüşmeler, yeniden yakınlaşmayı kolaylaştırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sevgilim askerdeyken ondan günlerce haber alamazsam ne yapmalıyım?

Askerlikte iletişimin kesintili olması olağandır; telefonların kısıtlanması, tatbikatlar ya da görev değişiklikleri buna neden olabilir. Kaygınız yükseldiğinde kendinize "Bunun en olası açıklaması ne?" diye sorun. Endişeniz sürüyorsa, onun ailesiyle iletişimde kalmak, bilgiye ulaşmanın en güvenilir yoludur.

Askerlik ilişkimizi bitirebilir mi?

Bazı ilişkiler bu dönemde zorlanır, bazıları ise daha da güçlenir. Belirleyici olan genellikle sürenin kendisi değil, çiftin bu süreçte birbirine güvenini koruyup koruyamadığı ve beklentilerini açıkça konuşup konuşamadığıdır.

Askerdeki sevgilime sorunlarımı anlatmalı mıyım?

Her şeyi saklamak, onu hayatınızın dışında bırakmak anlamına gelebilir. Ancak çözemeyeceği sorunları ayrıntılı biçimde anlatmak da onun kaygısını artırır. Önemli gelişmeleri paylaşırken, kendi destek ağınızdan da yardım aldığınızı göstermek dengeyi kurmanıza yardımcı olur.

Teskereden sonra sevgilim değişmiş gibi geliyor, bu normal mi?

Aylar süren farklı bir yaşam düzeni, kişide geçici değişimlere yol açabilir. İlk haftalarda sabırlı olmak ve birbirinize uyum için zaman tanımak önemlidir. Değişimler uzun süre devam ediyor ya da ilişkiyi ciddi biçimde zorluyorsa, destek almayı birlikte düşünebilirsiniz.

• #askerlik
• #uzak mesafe
• #özlem
• #nişanlılık

Yazar

Eda Erkan Alapala

Klinik Psikolog. İstanbul Kent Üniversitesi Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans mezunu; bilişsel davranışçı terapi, çocuk merkezli oyun terapisi ve çocuk-ergen psikoterapisi alanlarında eğitimlerini tamamlamıştır.

Eğitimler